دورهء دوم از وقتى شروع گرديد كه زبان فارسى پس از دو سه قرن فترت كه از دايرهء علم و ادب و تأليف دور مانده و فقط زبان گفت‌وگو و محاوره شده بود دوباره به جهان علم و كتابت بازگشت ، و برخى از شعرا و نويسندگان ايرانى به نظم شعر يا نوشتن كتاب به زبان فارسى پرداختند . در اين دوره زبان عربى به سبب قدرت و گسترشى كه يافته بود و زبان علم و ادب و دين و سياست جامعه‌اى بسيار بزرگ شده بود زبانى نيرومند و پرمايه بود ، و برعكس آن زبان فارسى در اثر فترت طولانى كه از كاروان علم و دانش عصر كه همه به زبان عربى بود عقب مانده بود زبانى كم‌مايه و ناتوان شده بود . به اين جهت نويسندگان ايرانى كه در اين عصر عموما با زبان عربى آشنا بودند براى جبران كمبودهايى كه در زبان فارسى مىيافتند به زبان عربى روى آوردند و آنچه كم داشتند از آن گرفتند . در اين دوره زبان عربى بود كه به كمك فارسى شتافت و آن را با كلمات و اصطلاحات خود يارى نمود و بدين‌ترتيب از ميان همهء زبانهايى هم كه در طول تاريخ ممتد زبان فارسى در اين زبان اثر گذاشته‌اند زبان عربى مهم‌ترين زبانى گرديد كه بيشترين و ژرفترين اثر را در اين زبان به جاى گذاشت . تا اين‌جا وضع هردو زبان در اين دادوستد لغوى طبيعى و عادى بود ، يعنى هردو در هنگام نياز از كمك و يارى ديگرى برخوردار شدند و براى افزايش سرمايهء لغوى و قدرت تعبير خود از اين دادوستد بهره جستند و كمبود خود را جبران كردند ، ولى به‌سبب روشى كه هريك از اين‌دو در معامله با كلمات ديگرى در پيش گرفت به‌تدريج تفاوتهايى بين آن‌دو از اين لحاظ پيدا شد كه در نتيجهء آن براى زبان فارسى مسايلى پيش آمد كه براى زبان عربى پيش نيامد . و چون مسايلى كه امروز زبان فارسى با آنها درگير است بيشتر از همين

--> - عنوانها در مجلهء « الدراسات الادبية » نشريهء كرسى فارسى دانشگاه لبنان به چاپ رسيده : 1 - « چند نكته دربارهء دگرگونيهاى كلمات فارسى در زبان عربى » ، سال ششم شماره‌هاى 1 و 2 ، ص 1 - 36 ، بيروت 1964 م . - 1343 ه . خ . 2 - « دربارهء جست‌وجوى كلمات فارسى در زبان عربى » ، سال هشتم شماره‌هاى 1 و 2 ، ص 1 - 29 ، بيروت 1966 م . - 1345 ه . خ .